|
|
خستگي در ورزش و راههاي مبارزه با آن |
يکي از مواردي که امروزه متخصصين علوم
ورزشي را وادار به تحقيق کرده ، عارضه مهم خستگي است. همانطوري که مي دانيم خستگي بر ادامه ورزش اثر نا مطلوب گذاشته، از کيفيت کار ورزشکاران مي کاهد. اين امر ورزشکاران و بخصوص مربيان را وادار از کيفيت کار ورزشکاران مي کاهد . اين امر ورزشکاران و بخصوص مربيان را وادار مي سازد تا تحقيق کنند و بفهمند که چگونه مي
توان با خستگي مبارزه نمود و شدت آنرا مي سازد تا تحقيق کنند و بفهمند که چگونه مي
توان با خستگي مبارزه نمود و شدت آن را کاهش داد و بعد از تمرين آنرا سريعتر از بدن
رفع کرد؟ بايد متذکر شد که خستگي مي تواند ريشه رواني يا بيماري داشته باشد، ولي ما
در اينجا درباره خستگي حاصل از فعاليتهاي ورزشي بحث خواهيم کرد . در مورد تعريف
خستگي بايد گفته شود: (حالت ناخوشاينديست که در بدن بوجود مي آيد .)
راههاي مبارزه با خستگي
بطور کلي بايد متذکر شد که افراد ورزشکار قادرند 20 تا 30 درصد بيشتر از غير ورزشکاران اسيد لاکتيک را در بدن تحمل نمايند. بطور مثال در حالت عادي مقدار اسيد لاکتيک خون 10 ميلي گرم در 100 سي سي است؛ اين مقدار در هنگام فعاليتهاي شديد به 20 برابر خود (200 ميلي گرم در CC 100 ) مي رسد ، آزمايش نشان داده است که تنها ورزشکاران قادرند در چنين شرايطي فعاليت نموده، اسيد لاکتي را تحمل نمايند. در تمريناتي که بيش از يک ساعت بطول مي انجامد داشتن گليکوژن کافي يکي از شرايط موفقيت ورزشکاران محسوب مي گردد.
کريستين و هنسن( Hensen ، Christensen ) از تحقيقاتي که بر روي افراد ورزشکار انجام دادند چنين نتيجه گرفتند که اگر ورزشکاران مواد قندي مصرف نمايند، مقاومتشان در مقابله با خستگي بيشتر از هنگاميکه است که مواد چربي و يا پروتئيني مصرف کرده باشند.
بطوري که در آزمايش نشان داده شده است دوچرخه سواراني که مواد قندي مصرف کرده بودند ، توانستند 240 دقيقه تمرين کنند، حال آنکه دوچرخه سواراني که مواد چربي مصرف کرده بودند فقط 75 دقيقه تمرين کردند و سپس خسته شدند . در اينجا چندين راه مبارزه با خستگي پيشنهاد مي شود:
علت خستگي و علتهاي هر يك و خستگي غيرهوازي
انواع خستگي و علتهاي هر يک :
بطور کلي دو نوع خستگي وجود دارد 1- خستگي هوازي 2- خستگي غير هوازي.
خستگي هوازي نوعي از خستگي است که در اثر فعاليتهاي هوازي بوجود مي آيد و علل آن بشرح زير است:
- کم شدن سطح گلوکز خون در اثر فعاليت که در نتيجه کمبود گليکوژن جگر و عضله است.
- کم شدن آب بدن بعلت بالا رفتن سطح متابوليسم و عمل تعريق
- کم شدن نمک بدن
- افزايش حرارت بدن
- عدم توازن بين يونهاي سديم و پتاسيم
- و بالاخره کاهش بازده قلب به علت افزايش نياز اندامها، که در هر ضربه قادر نيست خون کافي به اندامهاي بدن برساند ، نمونه خستگي هوازي را مي توان در دوهاي ماراتن و 000/10 متر مشاهده نمود.
خستگي غير هوازي: نوعي ديگر از خستگي است که در اثر فعاليتهاي غير هوازي بوجود مي آيد . علل آن عبارتند از:
- کمبود اکسيژن
- زياد شدن حالت اسيدي خون که در اثر بالا رفتن مقدار اسيد لاکتيک مي باشد. اين اسيدي شدن خون سبب بوجود آمدن اختلالاتي در امر انقباض عضلاني مي گردد ؛ بدين ترتيب که ماده اي را که در انتهاي سينا پس هاي عصبي ترشح مي شود( استيل کولين)، تحت تاثير قرار مي دهد و چون اين ماده در عمل انقباض نقش مهمي دارد کارش مختل گشته، انقباض بخوبي انجام نمي گيرد.
- کمبود مواد قندي و کاهش آن در اثر فعاليت و ندادن استراحتهاي حساب شده در جهت ترميم PC – ATP از دست رفته در فعاليتهاي شديد و کوتاه مدت. نمونه خستگي غير هوازي را مي توان در کشتي بخوبي مشاهده نمود.
در مورد علائم ظاهري خستگي بايد گفت که کبود شدن پوست بدن ، افزايش حرارت، احساس درد، کوفتگي و تشنگي از علائم مشخصه خستگي است.
*************************
| 
